Sheaboter

Met 5 tot 17% genezende stoffen is deze traditioneel met de hand gemaakte Sheaboter de ultieme huidverzorging en -genezing


Sheaboter, de ultieme huidgenezer

Toen we voor het eerst Sheaboter ontdekten waren we direct verkocht. Wij zijn inmiddels groot fan van Sheaboter. Na de eerste keer gebruiken begrepen we pas echt hoe geweldig en verzorgend deze speciale boter eigenlijk is. Omdat we zelf grootverbruiker zijn, en van mening zijn dat Sheaboter onder eigen label niet mocht ontbreken in ons assortiment hebben we besloten zelf op zoek te gaan om de beste Sheaboter te vinden. Natuurlijk hadden we wel wat eisen vooraf. Denk bijvoorbeeld aan het fair-trade principe en eisen omtrent versheid en kwaliteit. Het was een heel gespeur maar het is gelukt ! Bij Louland vind je daarom vanaf nu twee soorten Sheaboter. Een super voedende Sheaboter uit West-Afrika (Ghana) en een meer vochtinbrengende Sheaboter uit Oost-Afrika (Oeganda).

Meer over traditioneel vervaardigde premium Sheaboter uit Ghana.
Meer over koudgeperste, ongeraffineerde Shea Nilotica uit Oeganda.

 

Lees hieronder meer over de geschiedenis van Sheaboter. Hoe wordt Sheaboter eigenlijk gemaakt? Wat zit er nou precies in en waarom is het zo goed voor onze huid en haren?

 

De Geschiedenis van Sheaboter

Sheaboter bestaat al eeuwenlang. Een van de bekendste eerste gebruikers van Sheaboter was Cleopatra. Toch duurde het heel lang voordat de Sheaboom in Europa opnieuw werd herontdekt. Mongo Park, een Schotse onderzoeker, schreef in zijn boek over zijn ontdekkingen in Afrika. Hij kwam tijdens zijn reizen eind 17e eeuw Shea-toulou (Afrikaans voor: Boomboter) tegen en schreef in zijn boek over de Afrikaanse productietechnieken van deze boomboter. De Latijnse Inci naam van Sheaboter, Butyrospermum Parkii is naar deze Schotse onderzoeker vernoemd.

De Sheaboom groeit in de zogeheten Shea gordel. Deze gordel loopt dwars door Afrika van Senegal tot Etiopie. De Shea gordel bestrijkt een gebied van 4800 kilometer. De bomen tref je daarom aan in landen zoals Benin, Ghana, Chad, Burkina Faso, Kameroen, Centraal Afrikaanse Republiek, Ethiopië, Guinea Bissau, Ivoorkust, Mali, Niger, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Sudan, Togo, Oeganda, Zaïre en Guinea. Binnen deze gordel  kun je twee soorten Shea fruit vinden: De Paradoxa in West Afrika en de Nilotica in Oost-Afrika in Oeganda en Sudan.

Sheanoten-aan-de-boom

Sheafruit rijpend aan de Sheaboom. Zodra het fruit rijp is, is de kleur oranjegroen en valt het van de boom. Dan pas worden het Sheafruit door de vrouwen opgeraapt.

 

Sheaboom of Karité boom (de botanische naam is Vitellaria paradoxa)

De Sheaboom groeit gewoon wild in de natuur. De boom lijkt op de eik en kan wel 20 meter hoog worden. Ee volwassen Sheaboom begint meestal pas na 15 jaar fruit te geven en het kan soms wel 30 jaar duren voordat de boom een goede oogst geeft. De boom heeft een zeer dicht dek van donkergroene bladeren gedurende het regenseizoen en bruinachtige bloemen tijdens het bloeiseizoen. Dit bloeiseizoen loopt van december tot maart. Sheabomen zijn enorm sterk en hebben een zeer dikke bast. De vele bladeren groeien na het vallen weer direct aan.

De Oost-Afrikaanse sheaboter komt van het fruit van de bomen die Vitellaria Nilotica worden genoemd. Deze bomen groeien in de bossen van Oeganda en Sudan.

Shea-Nilotica-boom

Subvariant van de West-Afrikaanse Vitellaria Paradoxa: Vitellaria Nilotica boom in Oeganda.

Het duurt dus vaak wel 30 jaar voor een volwassen oogst mogelijk is. Daarna geeft de boom jaarlijks zo’n  15 tot 20 kilo fruit (sheanoot). Het is helaas weer niet zo dat de Sheaboom elk jaar vruchten geeft. Statistisch gezien geeft 1 op de 3 bomen elk jaar fruit. Het grootste deel van de Shea-oogst wordt geëxporteerd naar landen buiten Afrika. De rest wordt door de Afrikaanse bevolking zelf gebruikt in het huishouden – om zo te eten of om mee te bakken – en voor de persoonlijke verzorging.

 

Hoge Voedingswaarde

Als het gaat om nutriënten is Sheaboter superieur aan Cacaoboter en andere plantaardige boters. Sheaboter wordt ook ingezet als substituut voor Cacao in de chocolade industrie. Geschat wordt dat meer dan 80% van de export naar de chocoladefabrikanten gaat. Sheaboter wordt echter ook gebruikt in de cosmetica-, voedsel- en gezondheidsindustrie. Ongeraffineerde Sheaboter zit vol met genezende ingrediënten zoals vitamines, mineralen, proteïnen en bevat bovendien een unieke samenstelling van essentiële vetzuren.

 

Over de Sheanoot

Technisch gezien is sheaboter een notenvet dat wordt gehaald uit de geplette pitten van het rijpe fruit. Elke zomer geeft de Sheaboom zijn fruit af. Het fruit is zo groot als een pruim. Het fruit heeft een schil en valt automatisch van de boom als het rijp is. Dan heeft de schil een groen-oranje kleur. Onder de schil zit rijp, groen vleesachtig fruit dat rijk is aan ascorbinezuur (vitamine C) en vitamine B. Dit fruit is heel zoet en bevat per 100 gram meer vitamine C dan sinaasappel. De helft van deze pulp bestaat uit essentiële vetzuren. In het binnenste deel van het fruit zit een pit zo groot als een olijf. In deze pit zit de olie waarvan de Sheaboter wordt gemaakt. Het bijzonder hoge gehalte aan essentiële vetzuren en de natuurlijke ingrediënten geven de Sheaboter haar opmerkelijke heilzame eigenschappen. Onderzoekers in Europa hebben opgemerkt dat huidproblemen onder Afrikaanse mensen die Sheaboter gebruiken, bijna niet voorkomen. Hun huid ziet er zacht en soepel uit. Sheaboter speelt al eeuwenlang een belangrijke rol binnen de Afrikaanse geneesmiddelenleer: de boter wordt ingezet om vele huidproblemen te genezen. Vanuit deze stroming is de “Shea industrie” in Afrika ontstaan.

 

De oogst en de verwerking van Sheanoten

Traditioneel worden de noten verzameld door de vrouwen. Na het verzamelen worden de noten gekraakt, vervolgens geroosterd en daarna tot een fijn poeder vermalen. Dit notenpoeder wordt een aantal uren gekookt in water, totdat de Sheaboter (olie) aan de oppervlakte komt drijven. De olie wordt er daarna afgeschept en afgekoeld. Naast de traditionele wijze van produceren zijn er nog twee methoden, nl de koudgeperste methode en een chemische methode met behulp van hexaan. Alhoewel deze 3 productiemethoden dezelfde stappen volgen, is de uitkomst verschillend.

Welke methode ook wordt gebruikt om de boter te extraheren, de verwerking van de noten gaat in 6 vaste stappen:
1- Oogstijd, 2- Methode van oogsten, 3-Pulp verwijderen, 4-Drogen, 5-Schillen verwijderen en 6- het malen.

Tijdens stap 3 wordt de pulp verwijderd. Het fruit wordt hiervoor begraven zodat het kan fermenteren. Of er wordt voor gekozen om het fruit op natuurlijke wijze te laten rijpen. Dit proces neemt enkele dagen tot weken in beslag. Tijdens stap 4 wordt de notenpulp in de zon te drogen gelegd, geroosterd of gekookt om zo het vocht in de pulp te reduceren tot 5 a 15%.
Als de pulp nog in de noot zit, wordt deze schoongemaakte noot gekraakt en het zaad (de Pulp) verwijderd. Traditioneel wordt het kraken gedaan door 2 of 3 vrouwen die hiervoor een mortel en vijzel gebruiken. Ze werpen de inhoud van de vijzel omhoog, om de schillen en de pulp te scheiden. De gekraakte schillen vliegen met de wind weg en de pulp valt terug in de vijzel. Omdat dit erg zwaar werk is voor de vrouwen, wordt tegenwoordig gelukkig steeds vaker gebruik gemaakt van een met de hand bediende machine. Als de zaden zijn schoongemaakt, zijn deze klaar om te worden gemalen. Daarna moet uit deze pulppoeder de boter worden gehaald. Dit kan op drie manieren:

Sheanoten-worden-gekraakt-met-mortel-en-vijzel

De sheanoten worden traditioneel gekraakt met een mortel en een vijzel.

Methode 1: Traditioneel / via hitte
Hierbij wordt water toegevoegd aan de pulp en gewacht tot er bubbels verschijnen. Pas als de bubbels zijn verschenen wordt de substantie verhit. Door verhitting stollen de eiwitten, zodat pulp en olie van elkaar worden gescheiden. De olie wordt verzameld en afgekoeld tot Sheaboter.

Onze ambachtelijke Sheaboter uit Ghana wordt op deze wijze gemaakt.

Methode 2: Koudpersen / Mechanische extractie
De poeder wordt geperst. Eerst wordt de poeder verwarmd om het vet te laten smelten in olie en daarna wordt de olie eruit geperst. De olie wordt verzameld en afgekoeld tot Sheaboter.

Onze Shea Nilotica wordt op deze wijze gemaakt.

Shea-Nilotica-wordt-koudgeperst

De Oegandese Shea Nilotica wordt koudgeperst verkregen.

Methode 3: Hexaan oplossing/Chemische Extractie
Dit wordt meestal in een laboratorium gedaan door een scheikundige. Het poeder wordt gemengd met hexaan. Hexaan laat de olie en vetzuren smelten. De olie wordt later gescheiden van de pulp en behandeld om hexaan en andere residuen te verwijderen. Daarna wordt de sheaboter gebleekt en behandeld om pigmenten en metaalsporen te verwijderen. De boter kan nog worden gestoomd, verhit of gedestilleerd om vervuiling of andere ongewenste ingrediënten te verwijderen. De kleur en structuur van deze boter lijkt na deze behandeling op kookvet en is wit en hard.

 

Verschillende kwaliteiten

Sheaboter is vochtinbrengend en genezend. 90% van de boter is vochtinbrengend. Het percentage genezende stoffen is bij hoge kwaliteit Sheaboter 5% en bij sommige boters kan dit oplopen tot wel 15% of zelfs meer. Wellicht denk je: ook niet veel, maar dit is erg hoog als je dit percentage vergelijkt met de genezende stoffen in bijvoorbeeld olie van noten of fruit: deze oliën bevatten gemiddeld 1% genezende stoffen. Juist dit maakt Sheaboter zo bijzonder. Ongeraffineerde  Sheaboter heeft de allerhoogste hoeveelheid aan genezende en vochtinbrengende eigenschappen van alle boters en oliën. Geraffineerde, witte Sheaboter heeft minder vochtinbrengende eigenschappen dan bijvoorbeeld Arganolie. Sheaboter is daarom de boter om huidproblemen te behandelen en te verzachten. Sheaboter bevat o.a. vitamine A, E en F. Als Sheaboter wordt geraffineerd zit er geen geur meer in. Echter het proces om de boter te ontgeuren zorgt er ook voor dat meer dan de helft van de belangrijke genezende ingrediënten worden onttrokken uit de boter. Ongeraffineerde Sheaboter is, puur, rauw en behoudt tijdens het productieproces alle genezende eigenschappen.

In Nederland kent men geen indeling in kwaliteiten, behalve ongeraffineerd/geraffineerd en biologisch en niet biologisch. In Amerika kent men wel een indeling in zgn. Grades. Grade A t/m F. Hiervoor worden tests op de boter uitgevoerd: test op ranzigheid (versheid) en helende eigenschappen. De boter die wij verkopen zou onder Grade A vallen. Grade A is de beste kwaliteit voor cosmetische doeleinden. Waarbij Grade D bijna geen voedingstoffen bevat. Grade F is niet geschikt voor menselijk gebruik.

 

De ontstekingsremmende eigenschappen van Sheaboter zijn heilzaam  bij de volgende huidcondities

  • huidbeschadigingen
  • fijne rimpeltjes
  • jeukende huid
  • verbrandingen door de zon
  • kleine huidwondjes
  • eczeem
  • huidallergie
  • insectenbeten
  • bevroren huid

 

Kleur van Sheaboter

De kleur van ongeraffineerde Sheaboter varieert van ivoorkleurig, geelwit, roomwit, zachtbeige naar lichtgroen of zelfs donker. De kleur kan dus variëren, afhankelijk van de tijd van het jaar waarin de noten worden geoogst en verwerkt, maar de kleur kan ook variëren van regio tot regio. De kleur zegt echter niets over de kwaliteit van de boter. Behalve wit, dan weet je dat de Shea is geraffineerd.

kleur-van-Sheaboter-uit-Ghana-en-van-Nilotica-uit-Oeganda

Geprobeerd om zo natuurgetrouw mogelijk de kleur van onze boters te fotograferen: links: Ghanese Sheaboter. Rechts: Shea Nilotica.

 

Geur van Sheaboter

De geur van West-Afrikaanse Shea is een karakteristieke geur, de boter ruikt naar mild geroosterde noten. De geur verdwijnt ongeveer 5 minuten nadat je de boter hebt opgedaan. Eenmaal gewend, vinden de meeste mensen de geur heerlijk (zoals wij). Shea Nilotica heeft weinig geur. Het is een hele lichte geur. Een beetje nootachtig en lichtzoet.

 

Bewaren van Sheaboter

Sheaboter vermindert in kwaliteit door: licht, lucht, hoge temperaturen en vocht. Bij Louland wordt de Sheaboter verpakt in een luchtdichte, lichtdichte en voor vocht afgesloten pot van speciaal vervaardigd violetglas waardoor geen UV licht kan binnendringen. Zo blijft onze Sheaboter extra lang vers. Meer weten over dit speciale glas? Klik hier (link werkt binnenkort).

violetglas voor onze sheaboter

Violetglazen cosmeticapot voor het goed bewaren van Sheaboter. De levenskracht, de vitamines, mineralen en anti-oxidanten blijven op deze wijze het beste bewaard.

Sheaboter smelt bij lichaamstemperatuur. De boter wordt daarom ook zo bijzonder goed door onze huid opgenomen. Als je boter smelt door warmte, zet het dan even in de koelkast. Het is niet nodig Sheaboter in de koelkast te bewaren.

Sheaboter uit West Afrika smelt bij circa 30 graden.
Shea Nilotica uit Oost-Afrika heeft een veel lager smeltpunt, bij circa 22-24 graden. Als je boter toch smelt door warmte, zet het dan even in de koelkast. Het is niet nodig Sheaboter in de koelkast te bewaren tenzij er een hittegolf is.

Onder ultieme omstandigheden kun je verse Sheaboter 18 maanden lang bewaren.

 

Voordelen Sheaboter

  • Bij gebruik van Shea, zal de huid er binnen 4 tot 6 weken zachter, gladder en gezonder uitzien.
  • Sheaboter absorbeert ultra- violet licht en heeft van nature een Zonnefactor bescherming van 3 tot 4.
  • Het vocht in Sheaboter geneest een droge of ruwe huid en verbetert de huidelasticiteit.
  • Sheaboter egaliseert en vermindert vlekken en beschadigingen op de huid.
  • Sheaboter vermindert de jeukende huid.
  • Sheaboter kan worden ingezet bij een droge hoofdhuid en of droge lippen.
  • Sheaboter helpt fijne lijntjes en rimpels in het gezicht te verminderen. Na 4 tot 6 weken zie je dat je huid zachter en egaler is bij dagelijks gebruik.
  • Sheaboter is de ultieme boter bij zwangerschapstriemen.
  • Sheaboter werkt goed tegen huidverkleuringen.
  • Sheaboter stimuleert de collageen productie.
  • Sheaboter stimuleert de haargroei.

 

Toepassingen van Sheaboter

  • Sheaboter is de ultieme scheergel/creme. De huid voelt na het scheren zacht, glad en gevoed aan. Een Aftershave is niet meer nodig.
  • Sheaboter kan worden gebruikt om te masseren.
  • Sheaboter werkt perfect als crème voor je gezicht.
  • Sheaboter kan als zonnebrandmiddel worden ingezet.
  • Met Sheaboter kan het haar worden gestyled en krullen worden verzorgd.
  • Sheaboter verzorgt en hydrateert gespleten haarpunten. De boter beschermt het haar tegen de zon, haardrogers en chemische verf. Het conditioneert en zorgt voor een natuurlijke glans op het haar.
  • Sheaboter herstelt en beschermt het haar tegen afbreken.
  • Sheaboter werkt goed bij kleine wondjes op de huid.
  • Sheaboter draagt bij in de genezing van: eczeem, psoriasis, dermatitis. De ontstekingsremmende eigenschappen van Shea verminderen jeuk en werken genezend.
  • Sheaboter werkt bij bevriezing van de huid, is ontstekingsremmend en werkt bij insectenbeten, spiermoeheid, artritis, stijve spieren en reuma, pijnlijke huid, verbrandingen door de zon en blauwe plekken.

Bronnen
Shea Butter – The African Secret – Katharine Smith
Nuts about Shea Butter – Lisa Maliga